Tramwaj w PłaszowiePrezydent Krakowa zorganizuje okrągły stół transportowy, by planowana reforma komunikacji zbiorowej przybrała jak najlepszy kształt.

Dnia 24.03.2011 w Urzędzie Miasta Krakowa przy Placu Wszystkich Świętych odbyło się spotkanie ws. zorganizowania okrągłego stołu transportowego. Stronę społeczną (a zarazem inicjatorów pomysłu okrągłego stołu) reprezentował Mariusz Chudzik, Paweł Hałat i Adam Łaczek. Ze strony miasta w spotkaniu brali udział Prezydent Krakowa Profesor Jacek Majchrowski, doradca Prezydenta Profesor Wiesław Starowicz, oraz Zastępca Dyrektora ZIKiT ds. Transportu Zbiorowego Henryk Kamski. Prezydent zgodził się na okrągły stół komunikacyjny, zaś koordynatorem całego projektu został Prof. Wiesław Starowicz, ze strony UMK wesprze go Pełnomocnik Prezydenta Miasta Krakowa ds. Marki Kraków Monika Piątkowska. O szczegółach okrągłego stołu napiszę wkrótce.

W trakcie spotkania strona społeczna wręczyła także Prezydentowi Miasta list otwarty, który poniżej publikuje.
Szanowny Panie Prezydencie,
Kilka tygodni temu kilka organizacji społecznych, w tym nasze Stowarzyszenie, wystąpiło do Pana z listem otwartym postulującym odważną reformę komunikacji publicznej w Krakowie. Liczyliśmy na szybki odzew ze strony Urzędu Miasta i cieszyliśmy się z faktu, że miasto samo przystępuje do działań w tym zakresie. Jednak kolejne informacje prasowe na temat planowanych przez ZiKiT zmian budzą wątpliwości czy operacja ta zostanie wykonana poprawnie.
Ponawiamy zatem apel o zorganizowanie “okrągłego stołu transportowego” pod hasłem Jak usprawnić transport zbiorowy w Krakowie i Krakowskim Obszarze Metropolitalnym?, na wzór analogicznej debaty w temacie gospodarki odpadami. Organizatorem okrągłego stołu może być Prezydent Krakowa lub jego przedstawiciel, a tworzyć powinni go przedstawiciele Urzędu i Rady Miasta Krakowa, ZIKiT, MPK, pracownicy naukowi zajmujący się problematyką zrównoważonego transportu oraz przedstawiciele organizacji pozarządowych. W przyszłości skład gremium mógłby zostać poszerzony także o przedstawicieli gmin Krakowskiego Obszaru Metropolitalnego, Urzędu Marszałkowskiego i Wojewódzkiego, Przewozów Regionalnych, PKP PLK, prywatnych przewoźników. Celem okrągłego stołu powinno być ustalenie ogólnych zasad i priorytetów reformy komunikacji publicznej w Krakowie. Problemy, które należy poruszyć podczas “okrągłego stołu transportowego” pozwoliliśmy sobie przedstawić poniżej.
1. Informacja i partycypacja społeczna: Każda reforma, by była skuteczna, musi zostać zaakceptowana przez mieszkańców, a podstawą akceptacji jest rzetelna i pełna informacja na temat korzyści ale też kosztów zmian. Doniesienia prasowe eksponują przede wszystkim kwestie oszczędności finansowych oraz “zwiększenie liczby przesiadek”. Trudno w takiej sytuacji spodziewać się przychylnego przyjęcia reformy przez mieszkańców miasta i pasażerów. Konieczne są zatem natychmiastowe działania informacyjne i promocyjne dotyczące całokształtu planowanych działań, uzupełnione o przykłady modelowe z miast zachodnioeuropejskich.
2. System biletowy: Uważamy iż błędem jest przeprowadzenie remarszrutyzacji w oderwaniu od reformy systemu biletowego, ale też odwrotnie – przeprowadzenie zmiany systemu biletowego w oderwaniu od remarszrutyzacji. W szczególności dotyczy to biletów okresowych, które w obecnym kształcie nie premiują przesiadek. Takie rozwiązanie zakończy się ostrymi protestami tych mieszkańców, którzy będą musieli ponosić wyższe koszty biletów niż na dotychczasowej, bezprzesiadkowej trasie. Reforma pomijająca dowolny aspekt przesiadek skończy się protestami i w efekcie zablokowaniem zmian.
3. Wysoka jakość punktów przesiadkowych: Istotną kwestią jest stworzenie wygodnych, zapewniających wysoki standard oczekiwania, punktów przesiadkowych.
4. Reorganizacja ruchu w śródmieściu: W publicznej debacie (także w prasie) całkowicie pominięto rozwiązania pozwalające na skrócenie czasu przejazdu komunikacji miejskiej m.in. „Projekt zmian w organizacji ruchu w Śródmieściu Krakowa”, opracowany w 2002 roku na zlecenie Urzędu Miasta Krakowa. W ciągu paru lat nie jesteśmy w stanie wybudować nowych tras tramwajowych przez śródmieście Krakowa, zatem tylko dzięki reorganizacji ruchu w centrum miasta tramwaje na istniejących trasach będą miały szansę przejechać przez centrum sprawniej już za kilka miesięcy. Co w przypadku systemu opartego na przesiadkach ma kluczowe znaczenie.
5. Integracja transportu publicznego: Nadal niedostateczne są działania w zakresie integracji usług świadczonych przez Przewozy Regionalne i komunikację miejską Krakowa, a także prywatnych przewoźników. Obecnie funkcjonujące rozwiązania są anachroniczne i niewystarczające. By to zmienić konieczne są rozmowy na odpowiednio wysokim szczeblu, z udziałem wszystkich zainteresowanych stron.

Postulując zorganizowanie okrągłego stołu jednocześnie przestrzegamy przed jedynie kosmetycznymi zmianami. Mieszkańcy Krakowa oczekują skoku jakościowego w funkcjonowaniu komunikacji miejskiej, a powierzchowne zmiany poprawy takiej nie przyniosą, co więcej, mogą nie zrekompensować kosztów i uciążliwości jakie generuje każda reforma. Zawiedziona nikłymi efektami “rewolucji” społeczność Krakowa zniechęci się do kolejnych reform, a miasto następną szansę otrzyma dopiero za kilka lat. Odpowiednio przeprowadzona reforma, przy dużym poziomie partycypacji społecznej może się stać największym Pańskim osiągnięciem tej kadencji. Nie zmarnujmy tego.

Z poważaniem,
Paweł Hałat
Prezes Stowarzyszenia Przestrzeń-Ludzie-Miasto

Przypominam także pierwszy list otwarty do Prezydenta Krakowa.