Nowy klub, kilka zmian właścicieli, remont fasady, wprowadzenie strefy płatnego parkowania – mniej więcej tyle zmieniło się od czasu rozstrzygnięcia konkursu na opracowanie koncepcji urbanistyczno-architektonicznej zagospodarowania Placu Nowego, rozstrzygniętego w połowie 2009 roku na korzyść Biura Projektów Lewicki i Łatak.

Pozostaje pytanie: co dalej? Biorąc pod uwagę kryzys budżetowy Krakowa nie można raczej liczyć na kompleksowy remont Placu. Można jednak drobnymi krokami zmierzać do uczynienia tego miejsca przyjaznym mieszkańcom i turystom. Niedawno Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu wystąpił z inicjatywą miejscowej zmiany organizacji ruchu: wprowadzenia na Placu strefy zamieszkania (tzw B), która ustanawia priorytet dla pieszych umożliwia wjazd i parkowanie wyłącznie posiadaczom specjalnych identyfikatorów. Sprzeciw wobec tego projektu zgłosili zarówno radni Dzielnicy I jak i spółka „Kazimierz”, administrująca centralna częścią placu i Okraglakiem. Czy słusznie?
więcej >>

Tytułowe śmigło to nieoficjalna nazwa nowego gmachu Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie. Otwarty uroczyście 19 września nowy budynek w kształcie właśnie śmigła o powierzchni użytkowej ponad 3 tys. metrów kwadratowych, ma ponad 11 m wysokości, jedną kondygnację podziemną i trzy nadziemne. Jak podkreślają władze muzeum, jest to jeden z najnowocześniejszych i bardziej ekspresyjnych w formie, zbudowanych od podstaw obiektów muzealnych w Polsce.

Forma nowego pawilonu MLP okazuje się być tak atrakcyjna, że za oceanem, na dolnym Manhattanie powstaje łudząco podobny obiekt, ale w znacznie mniejszej skali. To chyba pierwszy tak inspirujący przypadek nowoczesnej architektury zbudowanej w Krakowie, którą koniecznie trzeba doświadczyć. Na razie w strumieniu zdjęć krakoff nie ma jeszcze fotografii “śmigła”, to jednak tylko kwestia czasu. Są natomiast dobre zdjęcia samolotów atorstwa użytkownika czoper.

foto: czoper

Zjawisko – bo tak chyba można je określić – Krakowskiej Masy Krytycznej stało się przedmiotem zainteresowania organizatorów panelu dyskusyjnego jaki odbędzie się dziś (wtorek, 20.07) w Kawiarni Naukowej. Czym właściwie jest, skąd się wzięła i jaką rolę spełnia w życiu miasta masa krytyczna i jak to jest z jej legalnością? O masie i o podobnych przykładach oddolnych inicjatyw społecznych porozmawiamy jutro od g. 19.

Zapowiedź organizatorów:

Zapraszamy na panel dyskusyjny na temat pozaprawnych metod odzyskiwania przestrzeni publicznej.

Mowa będzie o ideach i działaniach, których celem jest „odzyskiwanie”, utraconych na rzecz władzy i biznesu, „terenów miejskich”; przywracanie prawdziwego znaczenia i pierwotnej funkcji… pojęciu „przestrzeń publiczna”. O akcjach przynoszących korzyści społeczności lokalnej, których statut prawny jest niejasny albo wręcz jawnie sprzeczny z obowiązującymi przepisami.

Aktywność podejmowana bez zgody urzędników oraz inicjatywy i protesty działające według zasad obywatelskiego nieposłuszeństwa, takie jak Masa Krytyczna, Jedzenie Zamiast Bomb czy Ogrodnicza Partyzantka są obecne w Polsce już od wielu lat. Chcemy porozmawiać o sensie, skuteczności, jak również potencjalnych zagrożeniach stosowania pozaprawnych metod odzyskiwania przestrzeni publicznej.

Spotkanie odbędzie się w najbliższy wtorek (20 lipca) o godz. 19:00 w Kawiarni Naukowej przy ul. Jakuba 29/31.

Prosimy o niepalenie tytoniu podczas spotkania.

foto: LamaZone

Pytanie poważne na miarę powagi instytucji. Do Pałacu Sztuki oficjalnie wchodzi się wdrapując po schodach od strony ul. Szczepańskiej. Dla niepełnosprawnych jest wejście dokładnie po drugiej stronie obiektu – od ul. Reformackiej. Tam jest rampa i miejsce na windę. Takie rozwiąznie nie jest ani przyjazne dla potencjalnych zwiedzających, jak i korzystne wizerunkowo dla instytucji. W jej imieniu na początku remontu placu Szczepańskiego występował prof. Witold Cęckiewicz apelując o otwarcie Pałacu Sztuki na plac.

W skrócie – wtedy na przeszkodzie stanęła fontanna. Dlatego teraz profesor Cęckiewicz zabiega o nowe wejście – dwuskrzydłowe drzwi od strony Plant.

Z poziomu Plant dostajemy się bezpośrednio do dolnego holu i otaczającej go przestrzeni sal z windą, która łączy go z podstawowym poziomem górnym. Będzie to niewątpliwie skromniejsze założenie od poprzedniego, skierowanego na plac i jednocześnie bardzo proste w realizacji. Cała część Plant położona po zachodniej stronie Pałacu z pomnikiem Artura Grottgera oraz półkolem bocznej alei wiążącej ją z główną aleją, ukształtowana została w ścisłym powiązaniu swojego układu z osią symetrii, wyraźnie widocznej w elewacji Pałacu. Nowe wejście umieszczone jest na zamknięciu tej osi, tym samym dopełnia niedokończoną kompozycję przestrzenną całego założenia.

- przekonuje profesor Cęckiewicz.

Pomysł neguje Jan Janczykowski, Wojewódzki Konserwator Zabytków, twierdząc że:

nowe wejście nie jest potrzebne. To obiekt unikalny w skali światowej i nie ma możliwości naruszenia jego elewacji. Cieszę się jednak, że profesor porusza temat modernizacji, bo ta jest potrzebna.

Cęckiewicz nie poddaje się:

Moje rozwiązanie pozwoliłoby bez rampy, bezpośrednio z Plant wszystkim dostać się do muzeum. Będę próbował przekonać konserwatora. Profesor przypuszcza, że Janczykowski może jeszcze zmienić zdanie.

Od dłuższego czasu odnoszę wrażenie, że urzędnicy ZIKiT-u powinni w ramach swoich obowiązków brać udział w przeróżnych spotkaniach organizowanych przez krakowskie instytucje kultury. Być może ich decyzje, a co gorsze skutki w postaci nietrafionych realizacji wielu inwestycji, nie byłyby później głośno krytykowane w mediach. Być może powinni się na takich spotkaniach jak to czwartkowe (10 czerwca g. 18) – O projektach miast niemożliwych – pojawiać nawet dobrowolnie, by rozkoszować się tym co lubią najbardziej – udzielaniem odpowiedzi: “nie możemy tego zrealizować“.

O projektach miast niemożliwych na przedostatnim spotkaniu z cyklu poświęconemu architekturze w Gmachu Głównym Muzeum Narodowego w Krakowie opowie Dorota Jędruch – historyczka sztuki żywo zainteresowana architekturą nowoczesną (szczególnie w jej aspekcie społecznym) i sztuką współczesną.

foto: burnblue

Plac Szczepański nie ma szczęścia jeśli chodzi o termin jego nowej odsłony. Salon secesyjny, jak okrzyknął go i reklamuje magistrat, miał być gotowy już w czerwcu ubiegłego roku. Plany pokrzyżowane zostały głównie przez prace archeologiczne i w nieznacznym stopniu dyskusja, która przetoczyla się, także przez media, o pomyśle otwarcia Placu Szczepańskiego na Pałac Sztuki.

Przedostatni termin (17 maja) nie został dotrzymany z powodu ulewnych deszczy. Głównym punktem programu miało być i będzie w środę 2 czerwca o g. 21 uruchomienie wodotrysku wg projektu profesora Stefana Dousy. Fontanna, jak uważa prezydent Majchrowski, podświetlona specjalnymi lampami i wyposażona w system nagłaśniający stanie się ozdobą tego miejsca. Jej strumienie, wystrzeliwane przez 27 specjalnych dysz, przy akompaniamencie muzyki poważnej i LEDowym oświetleniu sterowanym cyfrowo, dwa razy w tygodniu tworzyć mają atrakcyjne widowisko. Czy to wystarczy by ożywić Plac Szczepański? Jakiej jakości będzie ta nowa przestrzeń publiczna?

Kraków kolebką Narodu, mogiłą walczących Polaków, najbardziej polskie z polskich miast. A może wcale nie?

To, co chyba najbardziej dziwi turystów przyjeżdżających z takim nastawieniem do Krakowa to sentyment do Galicji. Szczególnie turystów z terenów Królestwa Polskiego; im się w głowie nie mieści, że zaborcy mogli dla miasta zrobić coś dobrego. I choć nie zamierzam dokonywać bilansu zaborów, to istnienie mitu wolnej Galicji jest niepodważalne.

Tymbardziej ucieszyła mnie luźna internetowa propozycja nazwania naszej nowej kładki imieniem cesarza Franciszka Józefa I. Dla jednych to folklor, dla innych świętokradztwo, niemniej jest to propozycja świetnie wpasowująca się w tendencję odradzania lokalnej tożsamości.

Przede wszystkim imię to nosił istniejący wcześniej w tym samym miejscu Most Podgórski. Nie sposób mówić też o Podgórzu, czy współczesnym Krakowie bez pominięcia okresu zaborów. A wspomniany we wstępie wizerunek miasta powstał przecież w czasie autonomii.

Jakkolwiek wybór tej nazwy na środowym posiedzeniu RMK wydaje się mało prawdopodobny, to kładka byłaby na pewno świetnym polem do nazewniczych eksperymentów. Nie stanowi niczyjego adresu, nie jest też poważnym mostem, czy ulicą utrzymującą duży ruch. Kolejna pełna patosu nazwa nie pasowałaby przecież do tak sympatycznej budowli.

foto: zdjecia Jacka P

Głośniej o Janie Gehlu zrobiło sie w Polsce całkiem niedawno, m.in. za sprawą poruszającego na wskroś wywiadu z profesorem pt. Miasta są dla ludzi, nie dla słoni. Dziś, w poniedziałek 10 maja, o g. 18 w Międzynarodowym Centrum Kultury, Jan Gehl – duński architekt i teoretyk urbanistyki, profesor w Szkole Architektury Królewskiej Duńskiej Akademii Sztuk Pięknych w Kopenhadze będzie kontynuował swą opowieść o mechanizmach powstawania wartościowych przestrzeni publicznych. Wykład jest częścią promocji niedawno wydanej w Polsce książki profesora pt. Życie między budynkami. Książki, która powinna być lekturą obowiązkową dla urzędników odpowiedzialnych za przestrzeń miejską.

Dlaczego obowiązkową? Bo spotkanie z profesorem Janem Gehlem będzie odpowiedzią na pytania nurtujące coraz liczniejszą rzeszę obywateli: Jak zaprojektować miasto, aby było miastem dla ludzi, a nie dla samochodów? Co zrobić, aby przestrzeń publiczna była atrakcyjna dla jej użytkowników? Aż się ciśnie na usta odpowiedź, czy też podpowiedź. W krakowskich warunkach należałoby obowiązkowo zaciągnąć na dzisiejszy wykład wszystkich radnych, albo jeszcze lepiej poprosić Jana Gehla o wystąpienie w magistracie dla radnych oraz urzędników ZIKiT. Patrząc na listę organizatorów dzisiejszego wydarzenia, wśród których jest Urząd Miasta Krakowa, dodatkowe spotkanie z urzędnikami wydaje się być możliwe do zorganizowania. Jeśli nie, to pozostaje mieć nadzieję, że dziś w MCK pojawią się także decydenci.

Pod nazwą roboty parkowe kryje się nieformalna grupa studentów Politechniki Krakowskiej. Młodzi adepci sztuki projektowania różnego rodzaju przestrzeni, niezadowoleni ze “swojego” podwórka – skweru przed Wydziałem Architektury PK przy ul. Podchorążych – postanowili odejść od komputerów i w odróżnieniu od projektowania czysto wirtualnego, którego efekty bywają nawet bardziej interesujące niż późniejsze realizacje, postanowili zmierzyć się z materią przestrzeni publicznej w sposób bezpośredni.

Weź przestań – Weź przestrzeń!

Mniej komputera – więcej powietrza!

To hasła mobilizujące do wzięcia udziału w jednodniowym happeningu. Roboty parkowe rozpoczną się 20 maja. Budulcem także jednodniowej “zabudowy” będą kostki prasowanej słomy.

Trwałość studenckiej inwestycji ma gwarantować blog roboty parkowe. Tam rozwijana będzie dyskusja o terenie przy Wydziale Architektury oraz o przestrzeni publicznej w ogóle.

Już jutro w Muzeum Narodowym odbędzie się kolejne spotkanie w ramach cyklu XX/XXI. Sztuki audiowizualne i nie tylko.

Tym razem wysłuchamy wykładu poświęconego uwikłaniu lokalnych społeczności w procesy przestrzenne – od problemów gentryfikacji centrów i powstawania strzeżonych osiedli po obywatelski udział w tworzeniu przestrzeni.

Wykład rozpoczyna się o 18.00 w Gmachu Głównym MNK.

foto: sebat85

W sobotę 24 kwietnia zamiast odpoczywać i delektować się wiosną cztery zespoły architektów zmierzyły się w projektowaniu na żywo podczas krakowskiej eliminacji konkursu kompetencji Akcja-Kreacja.

Podstawowym przesłaniem imprezy jest propagowanie kreatywności oraz twórczego charakteru pracy architektów. W tym roku, co mnie najbardziej cieszy, organizatorzy postawili uczestnikom obecnie najważniejszą, a niestety na codzień pomijaną, “poprzeczkę” ekologiczną. Zwycięstwo NArchitekTURY – pracowni prowadzonej przez Bartosza Haducha, architekta stojącego za niezwykle zrównoważonym ekologicznie projektem Ogrodu Doświadczeń – co może sugerować nazwa, wcale nie było oczywiste.

W pierwszej turze głosowania jednakową ilość głosów zdobyły aż trzy z czterech występujących ekip: Mobius, Zeriba i właśnie NArchitekTURA, w związku z czym konieczna była dogrywka

- czytam w ilustrowanej relacji.

Zwycięska koncepcja pn. Drzewo Życia, zdaniem głosującej publiczności, wypełniła najlepszej jakości architekturą 1257 metrów kwadratowych w sercu Kazimierza, bezpośrednio za Starą Synagogą. Zadaniem konkurujących zespołów było zaprojektowanie Centrum współczesnej kultury Izreala. NArchitekTURA zaproponowała jako elewację od strony synagogi biały ekran – neutralne tło dla historycznego budynku.

Za nim “ukryty” został budynek o nawiązujących do otoczenia ceglanych ścianach.

Ciekawym elementem wieńczącym bryłę budynku jest prosta, pokryta miedzianą blachą nadbudówka, otwarta na zaplanowany na dachu taras

- czytam dalej w opisującej również pozostałe prace tekście. Brakuje mi w nim jednak najważnejszego, czyli szczegółów tzw. zielonej architektury, którą miały być projektowane na żywo obiekty.

Mimo to trzymam kciuki za NArchitekTURĘ, która będzie reprezentować Kraków podczas finału Akcji-Kreacji w Muzeum Architektury we Wrocławiu w listopadzie 2010 roku.

Śmierć nowoczesnego człowieka – tytuł jutrzejszego wykładu w Muzeum Narodowym w kontekście wciąż przeżywanej tragedii narodowej zdaje się być nadto chwytliwy lub nawet wrażliwy, dlatego spieszę z jego rozwinięciem – postmodernizm jako styl i postawa. W Gmachu Głównym MNK w czwartek 22 kwietnia o g. 18, historyk sztuki, architekt, stypendysta Fulbrighta, Michał Wiśniewski kontynuował będzie cykl poświęcony architekturze, a odbywający się w ramach szerszego projektu wykładów w MNK pod hasłem XX/XXI. Sztuki audiowizualne i nie tylko. Kolejne spotkanie z cyklu (6 maja) zapowiada się równie interesująco, bo traktować będzie o jakże aktualnym w Krakowie zagadnieniu przestrzeni społecznych sprzeczności – gentryfikacji, osiedlach strzeżonych, przestrzeni publicznej i partycypacji społecznej.

Przyjazny człowiekowi, powoli zazieleniający się za sprawą wiosny ogród, teraz może mieć każdy. Jak to możliwe? Pracownia k. 3 dni temu opublikowała szt. ogrodu nr 1 – rocznik o sztuce ogrodowej. Najważniejsze, że w pierwszym numerze – ogrody żywiołów – zawarte są dokładne instrukcje 4 szt. ogrodów. Każdy z nich mieści się na zaledwie 1 m² przestrzeni, którą bez problemów znajdziesz i samodzielnie lub z pomocą znajomych zagospodarujesz, zakładając ogród przed domem lub firmą. Możesz to zrobić na drodze guerrilla gardeningu (najszybsza forma działania) lub oficjalnie po uzyskaniu zezwolenia właściciela terenu.

W pierwszej szt. ogrodu znajdziesz również krótkie artykuły traktujące o żywiołach w nieoczywisty sposób napisane przez Annę Komorowską, Monikę Dudek, Jacka Gądka i Krzysztofa Hermana. Życzę przyjemnej lektury i skutecznego działania.

Szansę na prawdziwą zieloną, a precyzyjniej zrównoważoną architekturę, Kraków przegapił ponad 3 lata temu podczas konkursu na budowaną właśnie nową siedzibę Cricoteki. Wtedy to jedynie wyróżniona została praca szwajcarskiego architekta Philippa Rahma.

Dziś zielona architektura znów ma szansę przebicia się do szerszego grona odbiorców, a to za sprawą wykładu w Międzynarodowym Centrum Kultury o g. 17. Prof. Anna Dyson (pdf) w j. angielskim opowie o architekturze jako zbudowanym systemie ekologicznym. Zapowiada się bardziej interesujące spotkanie niż to z ubiegłego tygodnia o nowej przestrzeni publicznej.